ANTA-DOLMEN NO OUTEIRO DO CRIBO. Santa María de Armenteira, Meis.

ANTA-DOLMEN EN OUTEIRO DO CRIBO.

"Algunas veces es dificilísimo permanecer despierto, sobre todo en una iglesia, pero, en cambio, dormir es muy sencillo, hasta los niños saben dormir admirablemente, y no son nada ilustrados."

Óscar Wilde: "El Fantasma de Canterville".

Debuxo de Moncho Boga, 2024

Para chegar ao petróglifo Outeiro do Cribo temos que desviarmonos na estrada CF-102 e, a unhs trescentos ou catrocenctos metros, á man dereita, atoparemos uns penedos nos que se atopa o panel de petróglifos, onde destaca un fabuloso labirinto e unha manada de cuadrúpedos. O estado de conservación é bastante regular debido sobre todo á erosión e á vexetación.

Buceando por aquí e por acullá, mergullado nos procelosos carreiros da internet, un día destes atopei unha nova ilusionante no Diario de Arousa (anos 2021 e 2022). Informábase do achádego dun novo dolmen na contorna inmediada do Petróglifo Outeiro do Cribo, nos Montes de Castrove no Concello de Meis.

Parece ser que o achádego prodúxose despois dunha prospección que realizou o Servizo de Arrqueoloxía da Deputación Provincial de Pontevedra, cando se atoparon diversos petróglifos e un fito de pedra que probablemente se corresponda a un marco de termo para marcar os lindeiros, ben entre parroquias, ben os do Mosteiro de Armenteira. Tamén se atopou unha mámoa, indicaba a información xornalística. Todos estes novos elementos arqueolóxicos atópanse na contorna inmediata do famoso petrófligo Outeiro do Cribo.

Apostillábase na nova do xornal que o Concello de Meis estaba a iniciar o proceso para a protección, posta en valor e intervención arqueolóxica para realizar unha ruta e así poder contemplar estes restos arqueolóxicos.

Fotografía do Diario de Arousa.

No ano 2022 un novo artigo ou reseña no mesmo Diario de Arousa, sinalaba no titular "Meis prepara un proyecto para poner en valor el entorno arqueológico de Outeiro do Cribo". Enfatizábase que tanto o Concelloc omo a Deputación estaban a traballar para poñer en valor a contorna arqueolóxica do Outeiro do Cribo, área onde apareceron novos petrógligos e a anta sinalada antes, non catalogados. Tamén se anunciaba a cesión completamente grratuita da parcela onde se atopan os restos, por parte do propietario. Sen embargo, diversos problemas administrativos sobre todo catastrais, levaron a que o proxecto non se retomase ata o ano 2025, como se constata noutra noticia do Faro de Vigo a saber, "Nuevo futuro para Outeiro do Cribo". Habendo dotación presupostaria por medio dunha subvención semella que este ano por fin vaise levar a cabo a limpeza-desbroce, escavación arqueolóxica e construción dunha pasarela para contemplar e preservar mellor os petróglifos.

Pouco podemos dicir da anta que nos ocupa, mais que se atopa inserida nunha mámoa de gran tamaño ("despois da mámoa de Chan da Gorita en Sanxenxo, esta é a mais grande localizada na comarca do Salnés") e que entre a matoxeira sobresaen tres grandes chantos graníticos. Probablemente, unha vez que se inicien as labores de limpeza, aparecerán novos elementos nesta espectacular área do Monte Castrove.

Labirinto do Outeiro do Cribo.
Fotografía do Diario de Arousa.

En Sigrás, saúde, sorte e libros!!!

ENLACES NECESARIOS

https://es.wikiloc.com/rutas-outdoor/petroglifo-outeiro-do-cribo-11501729https://www.diariodearousa.com/texto-diario/mostrar/3121342/arqueologos-descubren-meis-nuevos-petroglifos-mamoa-no-estaban-catalogados

https://www.diariodearousa.com/articulo/o-salnes/meis-prepara-proyecto-poner-valor-entorno-arqueologico-outeiro-do-cribo-3483265

https://www.farodevigo.es/arousa/2025/04/15/nuevo-futuro-outeiro-do-cribo-116393568.html

PEDRAFITA-MENHIR DE SILVOSO. San Martiño de Meis.

PEDRAFITA-MENHIR DE SILVOSO. 

Segundo a descrición de X. Alberte Alonso Fernández, que foi quen a descubriu e que me enviou a fotografía que adxunto, este fermoso exemplar de pedrafita adscrita ás do tipo fálico, describe unha forma xeral piramidal, con toda a superficie perimetral moi ben traballada e cun posible pulimento integral. Na parte superior ou croa amosa pequenas liñas lonxitudinais gravadas. Á parte desas liñas, non se parecia en toda a súa superficie resto algún de gravuras artificiais.

Parece ser que a pedrafita foi achada na década de 1980 cando se estaba a proceder á escavación dun terreno para a cimentación dunha vivenda. Foi así que ao aparecer esta curiosa pedra, os propietarios decidiron conservala de xeito que a chantaron á beira da estrada que colinda coa súa vivenda.

O estado xeral de conservación é bo si exceptuamos o lugar no que se erixe actualmente.


BIBLIOGRAFÍA

 X. Alonso Fernández, "O uso das pedrafitas no neolítico galego" (Estudo das pedrafitas de Observación Astronómica e das pedrafitas fálicas). Ed. SAGA (Monografías da Sociedade Antropolóxica Galega nº 1) Ourense, Febreiro 2014.

PEDRAFITA-MENHIR PEDRA DE SAN LOURENZO. San Lourenzo de Nogueira, Meis.

PEDRAFITA-MENHIR PEDRA DE SAN LOURENZO.

Atópase ubicada a un lado do camiño de terra que leva a unhas veigas, a uns cen metros do cemiterio, lindando coa igrexa.

Trátase dunha curiosa e chamativa pedra que, como case todos os elementos semellantes da nosa terra, amosa "carnet de indentidade" propio: bautizada polos nosos devanceiros como Pedra de San Lourenzo, esta é unha razón de suficiente enxundia como para engadila á nosa xa longa lista de elementos megalíticos.

Tanto a fotografía coma o texto envioumos, -como non- o entrañable compañeiro de preocupacións megaliteiras Xabier Moure, que os recolleu da páxina de Reigosa Galicia Encantada, fermosa publicación que recomendo encarecidamente.

Segundo contan os verdadeiros relatos lexendarios, parece ser que noutrora o mar oceano chegaba ata este lugar e foi precisamente neste emprazamento onde San Lourenzo (o santo que morreu asado na parrilla) arribou na súa embarcación e amarrouna na Pedra. Foi así que, segundo o devandito relato, o día de San Lourenzo, que ven cadrando o dez de agosto, antes de sair o sol aparecen as brasas ou rescoldos ao redor da Pedra, restos sen dúbida (e esto é un engadido meu) dos carbóns con que foi martirizado o Santo na parrilla.

Dise tamén que cando uns veciños quixeron mover a Pedra do seu lugar orixinal, posto que estorbaba na realización das labouras agrícolas, todos os que o intentaron enfermaron misteriosamente.

Segundo Moure, esta rara e inclasificable pedrafita, amosa na parte superior nove cazoliñas. Engade, ademais, que pode ser estudada e definida como un idoliforme (antropomorfo?) posto que pola metade amosa unha fendedura ou escotadura que percorre todo o permímetro, como se pode apreciar na fotografía.

Por último, débese resaltar que no estudo do Impacto Arqueolóxico realizado antes da construción da autoestrada entre Curro e Vilagarcía, elaborado no ano 2008, recollíase a corrección do devandito impacto para salvar a Pedra de San Lourenzo. 

Fotografía e texto enviado por Xabier Moure e recollido da páxina Galicia Encantada de Antonio Reigosa.

En Sigrás, saúde, sorte e libros!!!

ANTA-DOLMEN A CASIÑA DA MOURA. Santa María de Armenteira, Meis.

ANTA-DOLMEN A CASIÑA DA MOURA.

Para chegar. Saíndo do Mosteiro de Armenteira, hai que coller a estrada que leva ao Monte Castrove. A poucos quilómetros podemos ver a anta á esquerda da estrada.

Fotografía da Casiña da Moura no ano 1993.
Foto de Ramón Boga Moscoso

Cando visitei esta anta por primeira vez, aló nos primeiros anos da década de 1990, estaba absolutamente (mámoa e anta) cuberta de vexetación moi espesa de acacias. No ano 2010 unha agradable sorpresa culminou a miña visita: a anta estaba absolutamente visible así como a mámoa que a contén.

 
A Casiña da Moura no ano 2007.
Foto de Ramón Boga Moscoso

Trátase dunha anta de cámara poligonal con un esteo no corredor corto que está orientado ao leste. Conserva oito esteos dos que sete pertencen á cámara e un ao corredor.

O esteo máis grande da cámara acada un metro e vintecatro centímetros de alto por noventa e tres centímetros de ancho. O único esteo da parte sur mide un metro e cincuentea e sete centímetros de ancho por noventa e oito de alto. 

Atópase inserida nunha mámoa moi esnaquizada pero da que aínda se pode ollar a súa forma e proporcións. Recentemente atopáronse restos de gravados.

Un pouco antes de chgar a esta anta, por un desvío á esquerda, atópase sinalado o petroglifo "A Pedra do Cribo", que está ben sinalizado.

Anta A Casiña da Moura no ano 2007.
Fotos de Ramón Boga Moscoso.

En Sigrás, saúde, sorte e libros!!!