luns, 10 de agosto de 2026

ANTA-DOLMEN COTO DO CORNELLAL 3. Santa María de Ventosa. Agolada

ANTA-DOLMEN DO COTO DO CORNELLAL 3

3.-POR TERRAS DE VENTOSA: RUTA MEGALÍTICA DE AXIAZ 

"La paz no es simplemente la ausencia de guerra, sino el cese de la violencia estructural que el sistema ejerce cotidianamente sobre los individuos."

Herbert Marcuse


Debuxo versión de Moncho Boga, 2026.

Continúo polas indómitas terras do Concello de Agolada, polas terras altas da parroquia de Ventosa, polas terras chairas do lugar de Axiaz. Continúo por Terras do Deza e sigo camiñando por unha ruta de coñecemento, de iniciación. Un microuniverso máxico, duro ás veces, magnánimo outras. Sexa como sexa, estas terras teimudas e antigas sempre van deparar agradables e venturosas sorpresas. E, por suposto, unha das grandes sorpresas é a presenza milenaria das antas que estou a amosar nesta ruta.


Mapa de situación Coto do Cornellal 3. Google maps.

As antas 1 (desaparecida) 2 e 3 forman un pequeno conxunto, situadas na cima dunha vagoada enriba dun pequeno outeiro e están moi preto unhas das outras. Na zona predomina o monte baixo e as repoboacións forestais.


Planta da Anta 3 a partir de Penedo Romero.

En canto á arquitectura megalítica ou cámara, este exemplar está a conservar catro esteos, tres deles no seu emprazamento orixinal e o outro desprazado, de xeito que non é posible deducir a adscrición tipolóxica da anta. A altura da mámoa non vai mais aló do metro.


Fotografía de Alex Negreira, blogue megaliticiablospot.com

Pouco mais teño para engadir sobre esta anta-mámoa..., sen embargo é necesario subliñar a importancia da conservación. Malia que só se están a conservar uns cantos esteos, sería de vital importancia non esquecer que estas pedras, que permaneceron ergueitas durante milenios, case cun soplo poden desaparecer para sempre. Aínda estamos a tempo de protexer estes monumentos canto mais que é unha das máximas fundamentais da Lei do Patrimonio Cultural de Galicia.


Fotografía de Ángel Utrera do blogue ospendellos.blogspot.com
2016.


Panel cos debuxos da ruta.


EN SIGRÁS, NOS ÚLTIMOS ESTERTORES DE XULLO DE 2026
SAÚDE, SORTE E LIBROS!!!

BIBLIOGRAFÍA E ENLACES CON PERSONALIDADE DE SEU

https://patrimoniogalego.net/index.php/77106/2015/08/mamoa-de-coto-cornellal/

https://patrimoniogalego.net/index.php/77217/2015/08/mamoa-cima-da-costa-2/

https://catalogaciondepedrafitasdegalicia.blogspot.com/

Ramón Fábregas Valcarce: "En torno al megalitismo gallego." PDF.

Ramón Fábregas Valcarce e Rafael Penedo Romero: "Antropomorfo grabado en un túmulo Megalítico de Agolada /Pontevedra)." Departamento de Historia l. Universidade de Santiago de Compostela. PDF.

Fábregas Vácarcel e Vilaseco Vázquez: "O Megalitismo na Comarca do Deza. Un proxecto para a conservación do patrimonio arquitectónico inmoble." PDF.

Fábregas Valcarce et al.: "Estudios en torno ao Megalitismo da Comarca de Deza. Primeiros Resultados". Departamento de Historia 1. USC.

Fábregas Valcarce R., Penedo Romero, R.: "Un nuevo motivo grabado en el arte megalítico del Nw Penínsular", 1995

Fernando Carrera Ramírez: "El dolmen de Os Muíños (Agolada, Pontevedra). Intervención para la documentación y protección de la pintura megalítica conservada".

https://ospendellos.blogspot.com/2018/05/aldeas-con-corazon-axiaz-rio-vilar.html

https://megaliticia.blogspot.com/2025/09/Dolmenes-Pontevedra.html

https://ospendellos.blogspot.com/2016/03/mamoas-do-coto-cornellal-axiaz.html
https://fonte.es/A-PORTADA/2018-04-16~Toponimia_de_Agolada.html

https://www.instagram.com/manuelbustogalego/

http://www.agolada.es/turismo/que-ver

https://pendellos.blogspot.com/

https://ospendellos.blogspot.com/

https://historiasdedeza.wordpress.com/category/agolada/

aopedofarelo Desde Agolada-Pontevedra

https://dagolada.blogspot.com/

https://aquamlatam.blogspot.com/

https://www.youtube.com/watch?v=jK-0_YFSzII

https://megaliticia.blogspot.com/2025/10/Petroglifos-Pontevedra-Deza-Tabeiros.html

https://folletosturisticos.com/ngg_tag/agolada/#gallery/agolada/5668
https://www.galiciamaxica.eu/galicia/pontevedra/comarca-do-deza/agolada/
iglesia-de-san-xulian-de-ventosa

https://canedo.eu/Comarcas/PONTEVEDRA/3_Deza.html

https://es.wikiloc.com/rutas-senderismo/
sobreirais-do-rio-arnego-agolada-pontevedra-668906

https://ospendellos.blogspot.com/2017/01/roteiro-cultural-dos-petroglifos-de.html

https://patrimoniogalego.net/index.php/77720/2015/09/petroglifos-do-couto-da-aspra/

https://gl.wikiloc.com/rutas-sendeirismo/subida-ao-monte-farelo-a-golada-e-antas-de-ulla-44864919/photo-29452676

https://www.rios-galegos.com/ulla/index.html

https://historiadeza.wordpress.com/2024/12/14/la-iglesia-de-san-xulian-de-ventosa-la-catedral-del-arte-rural-gallego/

https://www.nosdiario.gal/articulo/cultura/sobreiral-do-arnego/20240705081019201775.html

https://publicacions.academia.gal/index.php/rag/catalog/view/306/302/256

https://www.turismo.gal/recurso/-/detalle/7467/pazo-de-borraxeiros?langId=es_ES&tp=9&ctre=36

https://genealogiasdegalicia.wordpress.com/2012/01/21/condado-de-borrajeiros/

https://dolmensedemaisfamilia.blogspot.com/search?q=Anta+Coto+do+Cornellal