PEDRAFITA-ESTELA-MENHIR DA MÁMOA 1 DA NECRÓPOLE DOS CAMPIÑOS. Santa María de Leiro, Rianxo.

PEDRAFITA-ESTELA-MENHIR DOS CAMPIÑOS.

"El comienzo de la sabiduría se encuentra en la duda; dudando comenzamos a cuestionar, y buscando podemos hallar la verdad."

Pedro Abelardo

 

As dúas caras da estela-pedrafita dos Campiños 1, segundo
versión de Moncho Boga.

A mais que probable pedrafita procedente da Mámoa 1 da necrópole dos Campiños foi atopada debido á lamentable destrución da devandita mámoa durante a apertura dunha pista forestal a primeiros da década de 1980. A mámoa atópase á esquerda da pista forestal e queda menos da metade do seu volume orixinal. 

Croquis da Pedrafita-estela dos Campiños segundo Fábregas e Vilaseco.

Malia iso, aínda se pode contemplar algún resto dos estos que quedan da cámara megalítica. Obviamente podemos colexir o seu pésimo estado de conservación, cuberta de maleza e restos das escombreiras, debido á apertura da pista como consecuencia da construción da autoestrada. A ausencia total de proteción por parte das autoridades foi a causa da súa destrución, feito que lamentablemente estase a producir con moita regularidade hoxe en día. 

Esteo da mámoa 1 dos Campiños

O excepcional e monumental esteo da mámoa 1 dos Campiños amosa unha xeira de gravuras que a individualizan e lle proporcionan carácter de seu: estas gravuras aparecen en toda a superficie (polas dúas caras) e interprétanse  como unha representación extremadamente esquemática dunha figura humana, dun antropomorfo. Na parte superior aparecen catro trazos verticais que poden representar a cara. No centro   aparece, perfectamente labrada por percusión, unha liña horizontal que ben poidera ser un cinto a xeito de cordel do que sobresaen dúas liñas mais, talvez representando as extremidades inferiores ou quizais algún tipo de obxecto de prestixio.

Estado actual da mámoa 1.

A figura plasmada na posible pedrafita, así como o feito de estar traballada, esculpida polas dúas caras, convértena nunha peza de especial relevancia na arte megalítica do país galego. Probablemente foi rempregada: unha pedrafita-estatua ou estela aproveitada como esteo dunha anta, como acontece noutras antas galegas e peninsulares.

Unha das caras da pedrafita, coa gravura horizontal.
Fotografía de megaliticiablogspot.com

Simbólicamente introducímonos no mundo hipotético das interpretacións de xeito que poderíamos estudala como unha relación co mundo da morte e da viaxe terrenal ao alén.

Liñas paralelas verticais na parte superior.
Fotografía de megaliticiablogspot.com

Como dicía mais enriba, a pedrafita-estela atópase decorada por ambos os dous lados: ou ben temos que cambiar o paradigma da decoración interior das antas, ou ben debemos condiserar que se trata dunha pedrafita reaprobeitada, caso documentado por exemplo en Dombate. Precisamente os últimos estudos sobre Dombate manteñen que foi construido empregando estelas-pedrafitas. Os esteos ou lousas con forma antropomorfa que foron polo tanto reutilizados. A proba fundamentel foi a pedra cobertora que amosa forma antropomorfa  (pesa catro toneladas). Tamén unha das pedras traseiras da cámara, onde se atoparon restos de pintura na parte exterior, o que semella corroborar a hipótese dunha pedrafita reutilizada.

Ubicación actual da pedrafita dos Campiños.
Fotografía de megaliticiablogspot.com

Cartaz da presentación da Pedrafita dos Campiños no 
Auditorio Municipal de Rianxo con motivo da súa 
musealización.

En Sigrás, despois do Entroido de 2026.

Saúde, sorte e libros!!!

BIBLIOGRAFÍA E ENLACES TAN  INTERESANTES COMO INDISPENSABLES

F. CARRERA RAMÍREZ y R. FÁBREGAS VALCARCE: "Arte parietal megalítico en el NO peninsular". Tórculo Edicións, Santiago de Compostela 2006.

BOGA MOSCOSO, RAMÓN (1997): "Dólmenes de Galicia". Baía Edicións, A Coruña

FÁBREGAS VALCARCE, R., DE LA FUENTE, F.: ''Excavación da mámoa 6 de Os Campiños (Leiro, Rianxo). Campaña de 1984''. Brigantium (7, pp91-149)

BAÑOS RODRIGUEZ, XESÚS: "Antas e pedrafitas de Galicia - guía para a súa localización". Asociación Amigos do Museu Arqueolóxico de A Coruña. Coruña 1996

https://megaliticia.blogspot.com/2015/12/estela-dos-campinos.html

https://dolmensedemaisfamilia.blogspot.com/search?q=Os+Campi%C3%B1os

https://barbanzarousa.gal/arquivo/docs/rianxo/catalogo_necropole_campinos.pdf

https://www.obaixoulla.gal/elementos/rianxo/arqueoloxia/mamoa-no-4-dos-campinos

https://www.youtube.com/watch?v=CtGA_o38YYQ

https://patrimoniogalego.net/index.php/22418/2012/07/necropole-dos-campinos-m-4/https://www.paxinasgalegas.es/fiestas/necropolis-megalitica-os-campi%c3%b1os-rianxo-21107.html

https://www.lavozdegalicia.es/noticia/firmas/2012/08/17/resurgir-os-campinos/0003_201208B17C3991.htm

https://www.lavozdegalicia.es/noticia/barbanza/rianxo/2021/09/27/xunta-inicia-limpieza-necropolis-megalitica-os-campinos/

https://www.lavozdegalicia.es/noticia/barbanza/rianxo/2020/02/21/paso-maquinaria-destroza-mamoas-os-campinos/0003_202002B21C5992.htm

https://www.lavozdegalicia.es/noticia/carballo/2011/09/19/ruta-arqueologica-partira-necropolis-os-campinos/0003_201109C19C19911.htm

https://www.lavozdegalicia.es/noticia/barbanza/2006/08/04/patrimonio-descarta-robo-losas-mamoa-rianxo/0003_4998029.htm

https://es.wikiloc.com/rutas-senderismo/ruta-dos-petroglifos-de-rianxo-foxa-vella-o-campino-os-mouchos-10638235/photo-6417316

https://www.wikiloc.com/hiking-trails/circular-polo-concello-de-rianxo-7274672#:~:text=Esta%20ruta%20circular%20fac%C3%A9mola%20para%20visitar%20os%20petr%C3%B3glifos,sendeiro%20do%20r%C3%ADo%20Te%2C%20na%20parroquia%20de%20Tarago%C3%B1a.

https://eu.wikiloc.com/ibilbide-senderismo/roteiro-arqueoloxico-rianxo-21405861

https://es.wikiloc.com/rutas-senderismo/rianxo-petroglifos-dolmenes-y-senda-del-rio-te-9102580/photo-5393555

https://www.xunta.gal/dog/Publicados/2017/20170803/AnuncioG0164-210717-0004_es.html

https://hnorte.com/wp-content/uploads/2017/08/Mario_C%C3%A9sar_Vila_laxes_Rianxo.jpg