ANTA-DOLMEN DO COTO DO CORNELLAL 5. Santa María de Ventosa, Agolada.

 ANTA-DOLMEN DO COTO DO CORNELLAL 5 

7.-POR TERRAS DE VENTOSA: RUTA MEGALÍTICA DE AXIAZ 

"La revolución no es sólo una cuestión de cambio político, sino también de transformación personal y social."

Herbert Marcuse

Debuxo de Moncho Boga, Sigrás 2025.

A Anta-dolmen Mámoa do Coto do Cornellal 5 atópase moi preto do emprazamento da anterior e chégase, obviamente, seguinto o mesmo itinerario-percorrido que para a mámoa 4 e dicir, a da etapa 6.

Mapa co itinerario proposto. Google maps.

As características do emprazamento e da botánica so idénticos a saber, atópanse nunha suave penecharia que vai adoptando a forma dunha suavísima vagoada ou cunca, e o predominio do monte baixo é casi total, malia que hai algunhas pradeiras e diversas repoboacións de monte alto.

Fotografía de Alex Negreira do bloque megaliticia.blogspot.com

A mámoa na que se insiren os restos da anta é das do tamaño medio grande e estivo a sufrir as consecuencias dalgún incendio forestal o que deixou pegadas que afectaron á masa xeral da mámoa. Tanto os tobos dos conexos, que están a facer das súas, como a gran fochanca do espolio no centro da mámoa, permiten describir unha imaxe xeral bastante definida.

Como dato salientable, na aba da mámoa atopouse un seixo circular cunha sección lenticular que amosa en ambas as dúas caras uns cativos rebaixes en forma de cazoliñas.

Fotografía de Alex Negreira do bloque megaliticia.blogspot.com

As características da mámoa pódense describir do seguinte xeito: adscríbese ás da tipoloxía do tipo medio grande; atópase relativamente ben conservada e a súa superficie está completamente cuberta de pedras de tamaño medio que constituiron unha potente coiraza pétrea. En canto ao sempiterno burato do espolio, aparece, como case sempre, no centro da mámoa e tamén se atopa bastante colmatado.

Mide ao redor dos vinte metros no diámetro do noroeste-suleste e uns dezasete metros no que se orienta cara ao norleste-suroeste. O cono de violación vai desde os dous metros até o metro e medio, mais ou menos.

Panel cos debuxos das antas incluidas na ruta.

Hoxe en día na fochanca do espolio asoman numerosas pedras de tamaño medio grande que poideran formar parte da coiraza pétrea ou ben poideran ser apiadas nese lugar debido ás labouras agrarias; por entre elas asoman dous grandes esteos que probablemente son os que se están a conservar da estrutura arquitectónica megalítica ou anta.

Esquema. Moncho Boga, 2026.

Con esta anta-dolmen deixo detrás a necrópole da chaira do Coto do Cornellal e diríxome paseniñamente cara á necrópole das Namelas, que será obxecto das vindeiras entradas.

EN SIGRÁS, NO MES AUGUSTO DE 2026.

SAÚDE, SORTE E LIBROS!!!

BIBLIOGRAFÍA E ENLACES IMPRESCINDIBLES

https://megaliticia.blogspot.com/2015/11/mamoas-da-chaira.html

https://patrimoniogalego.net/index.php/77106/2015/08/mamoa-de-coto-cornellal/

https://patrimoniogalego.net/index.php/77217/2015/08/mamoa-cima-da-costa-2/

https://catalogaciondepedrafitasdegalicia.blogspot.com/

Ramón Fábregas Valcarce: "En torno al megalitismo gallego." PDF.

Ramón Fábregas Valcarce e Rafael Penedo Romero: "Antropomorfo grabado en un túmulo Megalítico de Agolada /Pontevedra)." Departamento de Historia l. Universidade de Santiago de Compostela. PDF.

Fábregas Vácarcel e Vilaseco Vázquez: "O Megalitismo na Comarca do Deza. Un proxecto para a conservación do patrimonio arquitectónico inmoble." PDF.

Fábregas Valcarce et al.: "Estudios en torno ao Megalitismo da Comarca de Deza. Primeiros Resultados". Departamento de Historia 1. USC.

Fábregas Valcarce R., Penedo Romero, R.: "Un nuevo motivo grabado en el arte megalítico del Nw Penínsular", 1995

Fernando Carrera Ramírez: "El dolmen de Os Muíños (Agolada, Pontevedra). Intervención para la documentación y protección de la pintura megalítica conservada".

https://ospendellos.blogspot.com/2018/05/aldeas-con-corazon-axiaz-rio-vilar.html

https://megaliticia.blogspot.com/2025/09/Dolmenes-Pontevedra.html

https://ospendellos.blogspot.com/2016/03/mamoas-do-coto-cornellal-axiaz.html
https://fonte.es/A-PORTADA/2018-04-16~Toponimia_de_Agolada.html

https://www.instagram.com/manuelbustogalego/

http://www.agolada.es/turismo/que-ver

https://pendellos.blogspot.com/

https://ospendellos.blogspot.com/

https://historiasdedeza.wordpress.com/category/agolada/

aopedofarelo Desde Agolada-Pontevedra

https://dagolada.blogspot.com/

https://aquamlatam.blogspot.com/

https://www.youtube.com/watch?v=jK-0_YFSzII

https://megaliticia.blogspot.com/2025/10/Petroglifos-Pontevedra-Deza-Tabeiros.html

https://folletosturisticos.com/ngg_tag/agolada/#gallery/agolada/5668
https://www.galiciamaxica.eu/galicia/pontevedra/comarca-do-deza/agolada/
iglesia-de-san-xulian-de-ventosa

https://canedo.eu/Comarcas/PONTEVEDRA/3_Deza.html

https://es.wikiloc.com/rutas-senderismo/
sobreirais-do-rio-arnego-agolada-pontevedra-668906

https://ospendellos.blogspot.com/2017/01/roteiro-cultural-dos-petroglifos-de.html

https://patrimoniogalego.net/index.php/77720/2015/09/petroglifos-do-couto-da-aspra/

https://gl.wikiloc.com/rutas-sendeirismo/subida-ao-monte-farelo-a-golada-e-antas-de-ulla-44864919/photo-29452676

https://www.rios-galegos.com/ulla/index.html

https://historiadeza.wordpress.com/2024/12/14/la-iglesia-de-san-xulian-de-ventosa-la-catedral-del-arte-rural-gallego/

https://www.nosdiario.gal/articulo/cultura/sobreiral-do-arnego/20240705081019201775.html

https://publicacions.academia.gal/index.php/rag/catalog/view/306/302/256

https://www.turismo.gal/recurso/-/detalle/7467/pazo-de-borraxeiros?langId=es_ES&tp=9&ctre=36

https://genealogiasdegalicia.wordpress.com/2012/01/21/condado-de-borrajeiros/

https://dolmensedemaisfamilia.blogspot.com/search?q=Anta+Coto+do+Cornellal