UNHA FOTOGRAFÍA, UN DOCUMENTO..., unha pedrafita: A Lapa de Gargantáns

UNHA FOTOGRAFÍA, UN DOCUMENTO..., UNHA PEDRAFITA: A Lapa de Gargantáns.

A anterior entrada falaba dunha tremenda desfeita que esperemos sexa reparada. A entrada de hoxe fai referencia a un auténtico documento en forma de fotografía. É unha fotografía do ano 1981 enviada por Alberte Alonso que, ademais de ilustre defensor das pedrafitas galegas, é un dos protagonistas da escena que nos conta esta imaxe histórica: é o intre no que se está a erguer de novo, no seu lugar orixinal, unha das pedrafitas-menhires máis senlleiras dentro do imaxinario pedrafiteiro de Galicia, a saber: a Lapa de Gargantáns.

Esta ilustre pedrafita, como sabemos, permanceu tirada no chan ata que foi restaurada e erixida novamente no seu presumible lugar orixinal: pois ben, a imaxe amósanos ese momento de titánico esforzo no que, veciños e arqueólogos, están a erguer a pedrafita nese seu estado primixenio.

Segundo nos conta o compañeiro Alberte (que na fotografía tiña vinte anos-círculo roxo) parece ser que dous parroquianos de Moraña, sin encomendarse nin a Deus nin ao demo, derrubaron a pedrafita coa intención de partila en dous anacos e facer con eles os marcos dunha cancela ou reutilizala noutras funcións... Por sorte, o peso da pedrafita era descomunal e os dous paisanos non foron quen de subila ao carro.

Tamén por sorte, o alcalde de Moraña notificou a desfeita ao Museo de Pontevedra, e procedeuse a unha pequena intervención arqueolóxica de urxencia e a posterior colocación  da Lapa no seu estado vertical.

Nesta extraordinaria fotografía, contrapunto á anterior entrada, podemos sentir o tremendo esforzo que, todos a unha, fan os veciños de Moraña, os colaboradores e os arqueólogos, no supremo instante de reposicionar a mítica Lapa de Gargantáns.

En palabras de Alberte Alonso: "No círculo vermello servidor voso con 20 anos, puxando para erguer tan vello, fermoso e simbólico monolito. Foi unha xornada abraiante: mergullar no interior e nas entrañas do ata daquela descoñecido..."

Grazas Alberte por este extraordinario documento.

En Sigrás, saúde, sorte e libros!!!

ESTATUA-MENHIR CABEZA DE SAN PEDRO. San Mamede de Amil e San Pedro de Rebón, Moraña.

ESTATUA-MENHIR CABEZA DE SAN PEDRO.

Esta curiosa e rara peza ubícase no límite das parroquias pertencentes ao Concello de Moraña, San Mamede de Amil e San Pedro de Rebón. Foi descuberta no ano 1962 polo profesor Carlos Paratcha.

Foto Fran, Panoramio.

As hipóteses cronolóxico-culturais van desde a adscrición ao Megalitismo, pasando pola Idade do Bronce ata chegar á 2ª Idade do Ferro. 

Acada aproximadamente un metro de altura e atópase na ladeira dun monte a 300 metros de altitude.

Foto mikelmorana, panoramio.

A nota distintiva desta rara avis consiste en que esculpiuse unha cabeza humana nunha alteración ou protuberancia natural da pedra: trátase dunha cabeza moi tosca na que se perciben claramente os ollos, a nariz e a boca. Debaixo da cabeza hai gravada unha cruz, o que pode denotar tanto a cristianización do monumento como ser a marca propia dun marco de termo, feito moi común na Idade Media.

 
Foto J Jorge Cr, panoramio

O estado de conservación non é moi bo e atópase hoxe en día no medio dun cortalumes habendo ao seu redor unha gabia moi profunda.

Aínda que a súa posición semella non cumprir moitas das constantes das pedrafitas galegas, hai que dicir que a chaira na que se atopa permite unha boa visibilidade o que tamén permite deducir unha posible finalidade como marco de referencia, como distintivo anunciador.

Foto magago, patrimoniogalego.net

Segundo algúns investigadores, a datación desta pedra antropomorfa pódese fixar na 2ª Idade do Ferro (s. IV a C.) e sería unha divinidade protectora, semellante ás chamadas "cabezas cortadas" de tradición céltica.

Por último uha consideración, unha hipótese saída da análise de Alberte Alonso que debe ser tida en conta, a saber: 

"Tipoloxicamente, o ben considerouse Estatua-pedrafita, o estudio e comprobacións sobre os trazos, fisionomía e tipoloxía semellante que o autor realiza, denotan a hipótese, sobre o probable emprego como pedrafita fálica, fecundante modalidade Cabalar, o uso efectivo debemos entendelo como acción-rito solicitante, unha demanda aos espíritos, o nume do alén, onde a muller que desexa enxendrar, refrega a súa vaxina sobre a croa redonda da pedra..."

En Sigrás, saúde, sorte e libros!!!

ENLACES

patrimoniogalego.net

https://catalogaciondepedrafitasdegalicia.blogspot.com/2014/03/pedrafitas-falicas.html