ÍNDICE
-ANTA-DOLMEN DE MOLLAFARIÑA
-CISTA DO CUBILLÓN
-ANTA-DOLMEN CHAO DE MAZÓS
-ANTAS-DÓLMENES DA NECRÓPOLE DE O BURIZ
-ANTAS-DÓLMENES DA NECRÓPOLE DE LOUSADA
-ANTA-DOLMEN DE PRADO DA FONTE
-PEDRAFITA-MENHIR PEDRA CHANTADA
-CHANTO DA MODIA DO RAIRO-PORTO DE BOIS
-ANTA-DOLMEN ROZA DAS MODIAS
-ANTAS-DÓLMENES DA NECRÓPOLE DE MUÍÑO PEQUENO
-ANTA-DOLMEN CAPELA DOS MOUROS
-ANTA-DOLMEN DA RIBEIRA
-MÁMOA EN SAMARUGO
-ANTA-DOLMEN DE BRAVOS
-ANTA-DOLMEN PEDRA DEREITA
-ANTA-DOLMEN MEDORNA DO PICO
-ANTA-DOLMEN FORNO DOS MOUROS
-ANTA-DOLMEN MEDORRA DO MONTE
-PEDRAFITA-MENHIR CHAN DE PARADA
"Si me llegara a explicar qué es lo uno, sería capaz de dar razón de las cosas existentes".
Zenón de Elea
 |
Debuxo de Ramón Boga Moscoso, 2008. |
UNHA PEQUENA INTRODUCIÓN
A tamén chamada "Chaira Luguesa" e, aínda que topográficamente caracterízase pola planicie, as zonas periféricas no norte e do sueste son montesiías.
Trátase dunha cas comarcas galegas máis diferenciadas e peculiares pola configuración xeográfica, polas características do chan, do clima, da produtividade gandeira, etc.
Ofrece o aspecto dunha basta llanura lixeiramente ondeada, xulgada xeolóxicamente como un amplo anaco da principal superficie de erosión de Galicia.
Non amosa uns límites precisos pero, pouco máis ou menos, abrangue os concellos de Guitiriz, Begonte, Outeiro de Rei, Rábade, Vilalba, Xermade, Abadín, A Pastoriza e Cospeito.
Con respecto á outra historia da bisbarra, gústame sobre todo o suposto altar de sacrificios no Castelo da Portela en Fanoi que, ao dicir dalgúns, é un monumento megalítico escavado na pedra. O nome de Moncelos na Costa (Abadín) provén de que Santiago, desde o Monte Argán, espetou: "Este é o monte do Ceo".
Na mámoa de Amenido en Pacios, aparece na noite de San Xoán un feixe de galiñas e pitos, segundo se sabe e se dí por alí. A tradición dos enfeitizamentos tamén permanece en Lousada e, no pantano de Boedo, en Guitiriz, dise que está asolagada a cidade romana de Caronicum. No Monte da Braña hai novas dalgúns outros asolagamentos.
O tema das cidades asolagadas non é alleo, como se ve, na Terra Cha, o mesmo que no resto de Galicia, posto que non hai lagoa, lago ou charquiña nos que a tradición popular non sitúe unha cidade asolagada nas profundidades das escuras augas: a cidade de Vilaverde, ubicua onde as haxa, na Lagoa de Sistaio, permanece no fondo das augas porque os seus moradores negáronlle esmola á Virxe (por suposto, ignoraban que se trataba da santa intercesora). No Buriz, dúas cidades, nada menos, asolagadas esperan que alguén as atope; e en Boedo, tamén en Guitiriz, había unha cidade pola que pasou a Sagrada Familia pedindo comida e, ao negárenlla, asolagaron a cidade cos avariciosos habitantes dentro. Na cidade da Veira (Vilalba) aínda se pode escoitar o lánguido tañer dos campás. A súa destrución foi motivada polo culto dos Balouros, célebre raza maldita sacerdotal galega, moradores das montañas Balouras.
Con respecto ao horizonte megalítico, tamén son abondosas e correntes as lendas: as mámoas construíronas os mouros deixando minas de ouro, e o motivo polo que estas míticas xentes se fosen foi debido a unha invasión, de xeito que na súa precipitada fuxida, deixaron os tesouros tapados no interior das mámoas, medoñas, medorras, modias...
ANTA-DOLMEN DE MOLLAFARIÑA. San Xulián de Cazás. Xermade
Para
chegar. Si collemos a estrada que vai de Vilalba a Xermade, en Cazás,
debemos coller a estrada á esquerda e, antes de cruzar unha ponte, a
dous quilómetros de Cazás, unha estrada á dereita leva á anta, que está a
un quilómetro e catrocentos metros.
Forma parte dunha necrópole conformada por cinco mámoas.
 |
Planta segundo versión de Moncho Boga |
Estamos
diante dun megalito con cámara e posiblemente con corredor. Os restos
que quedan apareceron cando se desfixo a mámoa para adecentar a leira
na que está, con motivo das conseguintes labores agrarias. Nos arredores apareceron restos de
cerámica campaniforme, unha aixola pequena e unha ficha de xisto.
 |
Fotografía do ano 2008. Autor Ramón Boga |
Hoxe
en día podemos ver seis esteos da cámara perfectamente fincados e un
deles tirado cara ao interior mentres que o resto atópase ciscallado
polas inmediacións.
A
mámoa atópase prácticamente desfeita polas devanditas labores agrarias.
Aínda así, é posible levar a cabo unha identificación da contorna:
conserva algo do alzado polo oeste e mide aproximadamente, de diámetros
máximos, 28 por 33 petros. Non sobresae máis de 50 cms. Calcúlase que a
perda da masa tumular acada o setenta e seis por cento.
 |
Fotografía do ano 2008, Ramón Boga |
A
cámara é das do tipo poligonal con posible corredor, aínda que é moi
difícil a súa adscripción tipolóxica precisamente debido á desfeita que
se fixo no xacemento. Destaca polo gran número de esteos: seis deles
están fincados e forman parte da cámara, e outros espallados que
seguramente pertencen tamén a estrutura arquitectónica. Precisamente
pola gran abundancia de esteos e pedras no contorno próximo aos restos
do xacemento, fan pensar na posible existencia do corredor.
 |
Fotografía do ano 2008, Ramón Boga |
Tamén
podemos ollar a existencia dun sistema de cuñas ou contraforte dos
esteos que se poden ver a carón dalgún dos esteos. A interpretación
complícase posto que a uns dous metros cara ao SO atopouse unha enorme
pedra que polas súas características e dimensións podería ser a pedra
cobertora.
 |
Fotografías realizadas no ano 1994. Ramón Boga. |
Un
dos esteos que permanece caído no chan, no interior de cámara, amosa
once cazoliñas das que unha é alongada e as outras son esféricas.
É
posible que esta pedra, situada a uns dous ms da Anta, sexa a pedra
cobertora, aínda que a espesa vexetación fixo imposible a toma de
medidas e unha análise minuciosa. Nos últimos tempos atopáronse evidencias de pintura parietal.
CISTA DO CUBILLÓN. San Xulián de Cazás, Xermade.
Atopábase no lugar do Cubillón, parroquia de Cazás, concello de Xermade, Lugo, moi preto da necrópole de Mollafariña.
Ao
realizarse traballos agrícolos nunha leira situada a cincuenta metros
ao norte do Cubillón, descubriuse unha cista rectangular feita de lousas
de pizarra con chan enlousado, cuberta por unha cobertora tamén de
pizarra, que contiña ósos humáns e unha ola de barro.
 |
Planta da Cista do Cubillón, segundo versión de Ramón Boga, 1997 |
.
O
lado maior, orientado ao leste, formábase por unha lousa sinxela de
pizarra de sete centímetros de grosor, mentres que os outros tres lados
conformábanse con un doble bloque de pizarra de forma regular. Dicía que
estaba cuberta cunha gran lousa plana de pizarra dun medro e cincuenta
cms de lonxitude e un metro e dez cms de ancho.
ANTA-DOLMEN DE CHAO DE MAZÓS. Santa Baia de Pena, Begonte
Para
chegar. Unha vez chegados a Santabaia, nun cruzamento no que se atopa
un bar, hai que coller á esquerda e, despois duns catrocentos ms, un
desvío á dereita leva ao alto do monte no que, logo dun quilómetro e
medio, está a anta.
Estamos
diante dunha anta con cámara poligonal simple. Conserva sete esteos de
pequeno tamaño situados na cabeceira e o maior acada unha altura máxima
dun metro e doce cms, setenta e sete de ancho e vinte cms de grosor. No
eixo L-O mide dous metros e medio e, no eixo N-S a lonxitude é de dous
metros. O eixo máis cativo mide un metro sesenta cms. Presenta cono de
violación central que se abre cara ao SE. Non se aprecian restos do
corredor de entrada.
 |
Anta Chao de Mazós no ano 1994, Ramón Boga |
A
mámoa é das do tipo medio pequeno pero que conserva bastante altura.
Está cuberta de monte baixo. Unha
parte tamén está cortada por un camiño. Forma parte dunha necrópole
composta de catro mámoas das que a que nos ocupa está numerada co nº 1.
Sen embargo esta é a única das catro que conserva cámara.
 |
Planta de Chao de Mazós segundo versión de Ramón Boga |
No
mesmo concello, no lugar da Gándara, parroquia de Santa María de
Castro, foi escavada a mámoa de Monte Campelos. O enxoval exhumado
estaba composto por unha doble machaca con perforación central, dous
ciceis, unha aixola, tres anacos de cerámica e dez prismas de cuarzo.
Non conservaba cámara megalítica. Posiblemente conserve restos de pintura parietal, segundo diversas noticias.
 |
Anta Chao de Mazós no ano 2008. Foto de Ramón Boga |
NECRÓPOLE DO BURIZ. Monte Pelreo, Guitiriz
 |
Fotografía da mámoa nº 5. |
Trátase
dunha necrópole formada por sete mámoas. Dúas desas mámoas foron
escavadas por Fermín Bouza Brey (as sinaladas cos números cinco e dous).
Esta necrópole é coñecida tamén co nome de Modias da Pena da Cata.
A
mámoa número cinco acadaba os vinte metros de diámetro e contiña unha
anta de cámara poligonal con corredor, debuxando unha forma xeral en
"V". A mámoa número dous amosaba a presenza dun nicho circular adosado á
pedra cabeceira da cámara. O enxoval da mámoa número dous foi o
seguinte: unha lasca de sílex, dous discos perforados, unha machada de
xisto, cerámica lisa e anacos de campaniforme.
Na
mámoa número cinco atopouse un vaso de forma acampanada e un recipente
tetralobulado con decoración simbólica, hoxe en día desaparecido.
 |
Enxoval da M-5. O Buriz. |
As
mámoas do Buriz foron construidas polos mouros que deixaron minas de
ouro. O motivo de que estes seres lexendarios se fosen foi debido a unha
invasión, de xeito que na súa precipitada fuxida deixaron os tesouros
tapados.
NECRÓPOLE DE LOUSADA. San Andrés de Lousada, Xermade
Trátase dunha gran necrópole formada por dezasete mámoas, das cales tres foron escavadas por don Fermín Bouza Brey no ano 1972.
 |
Fotografía do ano 1991, de Ramón Boga |
Das
mámoas escavadas por Bouza Brey só se conservan tres chantos da mámoa
nº 1, que estaba formada por sete esteos. A anta nº 2 constaba de seis
esteso embricados así como a pedra cobertora. A terceira posuía sete
esteos tamén imbricados e con pedra cobertora. Permanece unha anta coa
cámara ao descuberto de forma rectangular que parece que tamén foi
escavada.
Nas
escavacións levadas a cabo por Bouza Brey, atopouse un detacable
enxoval composto de diversos aparellos de material lítico como puntas de
frecha, obxectos fusiformes, ídolos betilo ou pedras de afiar. Tamén
apareceu diverso material cerámico como vasos sen decoración e diversos
anacos de vasos campaniformes.
 |
Fotografía do ano 1991. Autor, Ramón Boga |
Don
Fermín Bouza Brey recolleu, ademáis, numerosas informacións ao redor da
etnografía destas mámoas: "as medoñas eran dos mouros que nelas tiñan
as súas cociñas nas que cociñaban troitas e sardiñas"; "as medorñas as
fixeron os mouros que deixaron unha mina de ouro e unha bomba que se se
atopa voa todo"; "as medoñas as fixeron os insurrectos e que as mámoas
conservan aos insurrectos e que estes taparon todo ao marchar".
A
necrópole atópase en moi mal estado e os poucos restos de antas que se
albiscan nas mámoas corren un serio risco de desaparición.
Outras fotografías dos restos, moi estropeados, das mámoas da necrópole de Lousada. As fotografías son do ano 1990:
 |
Debuxo e fotos de Ramón Boga Moscoso, 1993. |
ANTA DA MEDORNA DO PRADO DA FONTE. San Andrés de Lousada, Xermade
Atópase na parroquia de San Andrés de Lousada. Para chegar hai que coller a estrada que leva desde esa parroquia cara a Roupar e está situada no lugar de Abeleira, nunha propiedade denominada Prado da Fonte.
Trátase dunha cámara megalítica que se insire nunha mámaoa que acada os 24 metros e medio no eixo máis longo. A estrutura arquitectónica defínese como unha cámara poligonal con corredor. Amosa unha lonxitude toral de catro metros e setenta centímetros e a cámara, na planta, acada unhas dimensións aproximadas dun metro e quince centímetros por dous metros con setenta centímetros.
Atópase formando parte dunha necrópole composta por catro mámoas.
 |
Fotografía de Cándido Rico,
na páx. web megalitos.arqueoloxico.com |
PEDRAFITA-MENHIR A PEDRA CHANTADA. Santabaia, Vilalba
Esta
rara e fermosa pedrafita está asentada nunha extensa chaira na que se
asenta a necrópole do Carrizo, composta por dazanove mámoas. A
pedrafita atópase ao principio da necrópole, como fito anunciador do
campo de mámoas, como xalón impertérrito e ao mesmo tempo locuaz,
parlanchín...
 |
A Pedra Chantada no ano 1993.
Foto de Moncho Boga. |
Como
tantas outras pedrafitas, posiblemente conservouse pola súa función de
marco de termo entre os concellos de Xermade e Vilalba.
 |
Fotografía de Moncho Boga, 1993. |
Posúe numerosas cazoliñas, moitas delas talvez ocasionadas pola erosión. A cara oeste parece a máis traballada.
Mide, para a altura, dous metros e e cinco centímetros, e na cara do oeste acada unha anchura máxima de oitenta e dous centímetros.
 |
Fotografías de
Moncho Boga, 1995 |
Os
máis vellos da bisbarra aínda contan que unha moura levou a Pedra
Chantada na cachola ata que, dobrando o pescozo cara o chan, deixou
caer a pedra de xeito que ésta ficou chantada tal e como a podemos ver hoxe.
 |
Debuxo de Ramón Boga Moscoso, 1993. |
CHANTO DA MODIA DO RAIRO-PORTO DE BOIS.Vilapedre, Vilalba
Para
chegar. De Vilalba a Lanzós e de aí a Bouza, con dirección a Vilapedre.
En Bouza, a cinco quilómetros de Lanzós, hai que coller un desvío á
dereita que sinala Costa, despois de circular case un quilómetro. A
chanta ou esteo está na eira dunha casa particular á dereita, no lugar
de Porto de Bois. Tamén se coñece co alcume de "Chanta dos Millós".
 |
Fotografía do ano 1993, Moncho Boga. |
Atopábase
nunha mámoa (medoña, na bisbarra) que se desfixo para converter o
terreo en pastizais. Mide aproximadamente un metro de altura, cento seis
cms de ancho e un grosor medio de vinteun cms. Ao igual que en
Mollafariña ou nos Campiños, o esteo atópase decorado con coviñas das
que a maioría son circulares e as menos alongadas. As coviñas son un
motivo empregado e representado con profusión no megalitismo da
Península Ibérica.
.
 |
Fotografía do ano 1993, Moncho Boga. |
 |
Debuxo de Ramón Boga Moscoso, 1993. |
ANTA-DOLMEN ROZA DAS MODIAS. San Xoán de Alba, Vilalba
Para
chegar. Na parroquia de Alba hai que coller un desvío á esquerda, vindo
de Begonte. Outro desvío á esquerda, logo de mil trescentos metros,
leva dereito á Anta, que está a un quilómetro e trescentos metros tamén á
esquerda da pista, moi cerca dunha nave de bloques.
 |
Fotografía do ano 1993. Foto de Moncho Boga. |
A
Anta de Roza das Modias forma parte dunha necrópole de sete mámoas
ubicada no Val do río Labrada. Atópase no Monte Galde, lugar de Muíño
Pequeno.
Estamos
diante dunha anta de cámara poligonal con posibles restos do corredor
de entrada: a cámara está conformada por oito esteos dos cales o
meirande mide para a altura un metro e noventa e tres centímetros,
setenta cms para o ancho e sete cms de grosor. Non conserva a pedra
cobertora.
 |
Fotografía do ano 1995. Foto de Moncho Boga. |
A
mámoa que a contén é de boas dimensións e está cuberta de toxos e
piñeiros. O especialmente relevante desta anta é que en catro dos esteos
da cámara aparecen gravuras con motivos serpentiformes. Segundo as
interpretacións máis estendidas, os serpentiformes avalar unha dimensión
relixiosa na que os antepasados desempeñan un certo papel e ademais
están presentes ideas e crenzas vinculadas ao Sol e as Serpes, coas
preocupacións inherentes á reprodución do grupo social que as
construiu.
 |
Fotografía do ano 1993.
Moncho Boga. |
 |
Debuxo de Ramón Boga Moscoso, 1993. |
ESTEOS DE VARIAS MÁMOAS DA NECRÓPOLE DE MUÍÑO PEQUENO
Fotografías extraídas da Revista Gallaecia, nº 1, ver bibliografía.
Segundo o autor do artigo, os esteos das fotografías, atópanse hoxe baixo a estrutura tumular de varias mámoas da necrópole de Muíño Pequeno:
BIBLIOGRAFÍA
Ramil Soneira, J; Vázquez Varela, M.; e Vidal Rodríguez, J.: "Tres túmulos megalíticos con grabados en el término municipal de Villalba (Lugo). Gallaecia nº 1. Ediciós do Castro 1976.
ANTA-DOLMEN CAPELA DOS MOUROS. Salgueiriño, Samarugo, Vilalba.
Para
chegar. Desde San Simón, hai que coller a estrada de Corvelle con
dirección a Candaido. Unha pista á esquerda, antes de chegar a este
lugar, leva a anta que os veciños coñecen co nome de Igrexa dos Mouros.
 |
Planta da Capela dos Mouros. |
A
necrópole onde se insire esta anta está formada por varias mámoas, na
aba sul do Monseibane, onde comezan as terras de labradío.
Da
cámara megalítica tan só conserva catro enormes esteos e dúas laxes do
corredor de entrada moi esnaquizadas. Tipolóxicamente adscríbese ás
antas con cámara de forma poligonal pero con forte tendencia ao círculo e
co corredor desenvolvido. Falta a pedra cobertora así como diversos
esteos da cámara.
 |
Fotogrrafías e debuxo de Ramón Boga Moscoso, 1993. |
ANTA-DOLMEN DA RIBEIRA, Samarugo.
Atópase nun monte á beira dunha estrada local. Hai anos que foi cortada á metade pola devandita estrada, quedando un gran esteo á vista e algunhas outras pedras de menor tamaño.
 |
Anta da Ribeira 1.
Fotografía realizada no ano 1990 por Ramón Boga |
Alzado e planta da anta da Ribeira 1. Versión propia a partir de Pombo Mosquera.
UNHA MÁMOA en Samarugo
Camiñando polas onduladas e bucólicas, así como amenas, terras de "terra cha", atopamos esta feitiña mámoa cuberta de carballos e por enriba unha "torreta de media tensión" chantada na súa aba. Non habería outro sitio mellor para chantala?. Por suposto, é unha pregunta retórica.
 |
Fotografía realizada no ano 1992.
Ramón Boga Moscoso |
ANTA-DOLMEN DE BRAVOS, Outeiro de Rei.
Para
chegar. No lugar de Bravos, ao pasar a capela do Rosario, chegamos a
unha encrucillada na que se alza un cruceiro. Subimos por unha pista sen
asfaltar á beira dunhas edificacións ruinosas de cemento ata que
chegamos a uha zona con carballos illados onde hai outro cruzamento.
Debemos coller o camiño da dereita e bordear o monte que queda ao frente
buscando un carreiro que serpentea en espiral ata o cume do devandito
outeiro. A anta está no máis alto dese monte, rodeada de xestas e monte
baixo, a uns catrocentos ms dos carballos mencionados antes.
 |
Fotografía da Anta de Bravos. 1993.
Ramón Boga Moscoso |
Trátase
dunha anta semellante, tipolóxicamente, á anta de Chao de Mazós pero,
ao contrario que aquila, conserva o corredor e todos os esteos da
cámara. Así, trátase dunha anta con cámara poligonal, tendente ao
círculo, con corredor corto e coa forma xeral en "V". A cámara está
composta por sete esteos dos que o meirande sobresae un metro e quince
centímetros, sesenta e catro centímetros de ancho e dazasete de grosor.
 |
Debuxo de Ramón Boga Moscoso, 1993 |
No
eixo L-O acada un metro e sesenta e catro centímetros de lonxitude por
un metro e sesenta e cinco centímetros no eixo N-S. A lonxitude máxima,
engadindo o corredor, é de dous metros e sesenta e un centímetros. O
corredor acada noventa e sete centímetros de lonxitude e un ancho máximo
de sesenta e seis centímetros. A Anta está orientada ao leste e non
conserva ningunha das pedras cobertoras. Posiblemente está a conservar restos de pintura parietal.
ANTA-DOLMEN DE PEDRA DEREITA, Outeiro de Rei
Para
chegar. Antes do núcleo da aldea de Martul, deixando unha casa nova á
esquerda, hai que circular por unha corredoira ou pista forestal que
circula polo medio dun monte de espesos piñeiros nórdicos. Debemos
camiñar preto de catrocentos metros ata chegar a un muro de pedra onde o
camiño describe unha curva. Trinta ms máis atrás hai un carreiro que
case non se ve e que se adentra na espesura de fentos, piñeiros, silvas e
toxos. A anta está a uns vinte ms e non se pode ver desde o camiño
debido á espesura da floresta.
 |
Fotografía da Pedra Dereita de Martul realizada no ano 1993. |
A
anta que estou a describir atópase enclavada nunha mámoa de dimensións
convencionais para o megalitismo galego. Conserva sete esteos: dous
deles fóra do súa posición orixinal apoiados na aba da medoña.
Posiblemente os outros cinco permanezan in situ.
O
esteo que podemos ver na fotografía (o terceiro seguindo as agullas do
reloxo) acada considerables dimensións: dous ms e dez cms de altura, un
metro e vinte cms de ancho e trinta e sete cms de grosor. O segundo
esteo posúe base cadrangular medindo os seus lados vintecinco por trinta
e tres cms e, na altura, cincuenta e cinco cms. No estado actual e case
imposible a reconstrución tipolóxica da planta, aínda que non se debe
desbotar (polas características doutras antas da zona) unha cámara
poligonal con corredor.
 |
Fotografías realizadas
por Ramón Boga Moscoso no ano 1993 |
 |
Debuxo de Ramón Boga Moscoso |
Antas aínda non visitadas polo autor no Concello de Outeiro de Rei
ANTA-DOLMEN DA MEDORNA DO PICO
Atópase
moi cerca da anta Forno dos Mouros, na cima dun outeiro próximo. Fai de
marco de termo entre os concellos de Friol e Outeiro de Rei.
Conserva
catro esteos da cámara. Na parte superior dun deles aparece gravado un
cadrado, aínda que o debuxo está moi erosionado. No lado oeste da mámoa
aparece escavado un dos muros que antiguamente empregábanse para separar
os terreos particulares.
ANTA-DOLMEN FORNO DOS MOUROS. Santo Tomé de Gaioso e Vicinte
Trátase
da única anta con pedra cobertora no Concello de Outeiro de Rei. A
cámara está case completa, a excepción da tampa que se atopa
lixeiramente movida da súa posición orixinal. Esto é así porque na
década de 1940 quíxose empregar por uns canteiros para a obra dunha casa
da veciñanza.
ANTA-DOLMEN DA MEDORRA do Monte Martul.
Estamos
diante dunha mámoa moi remexida polos buscarores de tesouros a finais
da década de 1980. Deste xeito quedou ao descuberto unha cámara tipo
cista de grandes dimensións. No interior había un anaco de esteo que
seguramente formaba parte da cuberta da cámara, partida probablemente
polos desaprensivos furtivos.
ANTA-DOLMEN OU PEDRAFITA-MENHIR de San Juan de Parada.
Non
sei se se trata dunha pedrafita ou do único resto dunha anta. Baños,
por exemplo, catalogáa como unha pedrafita. Outras informacións indican
que é o único esteo da cámara dunha anta que aínda se conserva.
É
probable que os gravados sexan sinais ou marcas de termo que indican a
separación entre parroquias. A mámoa na que se insire tiña un profundo
cráter de violación e unha canle cara ao leste. Entre os despoxos
atopáronse algúns anacos de cerámica.
En calquera caso trátase dunha pedra de granito que mide uns 45 cms de ancho e non sobresae para a altura máis de 80 cms.
O
curioso deste peza é que conserva un gravado antropomorfo: unha figura
de 30 cms de longo, formada por un círculo superior de 16 cms debaixo
dunha raia vertical de 14 cms así como unha circunferencia que a cruza.
NOTA:
Tanto os textos como as fotografías foron extraídos do Boletín da
Asociación de Amigos do Castro de Viladonga, CROA do ano 1995. O artigo
titúlase: "Arqueoloxía en Outeiro de Rei: mámoas e outros restos" de
Juan F Núñez Jato e Laura Rodríguez Varela.
En Sigrás, saúde, sorte e libros!!!
.jpg%20C%C3%A1ndido%20Rico.jpg)
