venres, 17 de abril de 2026

PEDRAFITA-MENHIR AS PEDRAS CAMPAÍÑAS. San Román das Encrobas, Cerceda.

PEDRAFITA-MENHIR AS PEDRAS  CAMPAÍÑAS

"La guerra es una masacre entre gentes que no se conocen, para provecho de gentes que sí se conocen pero que no se masacran." 
Paul Valéry



Debuxo de Moncho Boga, 2026.


E, unha vez mais (espero que non sexa a última) retorno ao Monte Xalo, monte mítico-máxico onde os haia, monte falador, monte chairo, monte repleto de penas que falan, de penas adiviñadoras, fecundadoras, escorregadoras..., monte de mámoas, de menhires, de castelos..., monte de fadas, de meigas, de mouras e mouros, de nacemento de ríos, de brañas. Un monte, en definitiva, que domina coa súa maxestuosa siluteta os mais amplos horizontes físicos e míticos.

Pois ben, aquí no Monte Xalo, no término municipal de Cerceda, no mais alto, moi preto da Pedrafita do Caroliño, eríxense, aínda erguidas, as Pedrafitas Pedras Campaíñas. Outra pedra sagrada, sacra, unha pedra sonora, pero unha pedra artificial, unha pedra megalítica probablemente, unha pedra da que aínda se poden percibir os ecos do seu milenario son.


Fotografía de Manuel Rial, facebook.

Dicía na anterior entrada que para min (aínda que todas as pedras teñen interese) a especial curiosidade que suscitan estes novos elementos é que son "artificiais", non son as rochas naturais faladoiras, do Cadro, da Laxe Borrateira..., tan abondosas no noso país. Estas posibles pedrafitas (moitas delas funcionaron como marcos de término) son tamén sagradas pola sua especial cualidade de emitir un son.  Son penas faladoiro-musicais que denotan un extraordinario feito "falando unha linguaxe musical" e dicir, aquel instante ancestral cando se produce a identificación dos sons físicos cos sons "míticos".


O Petón, Monte Xalo. Foto Concello de Culleredo.

Cando intitulo esta entrada como "As Pedras Campaíñas" é porque se trata de varios fitos nas terras do monte Xalo, ben coñecidas por Lois Vilar Hermida e por Manuel Rial, entre algúns outros e outras. Algúns consideran que as catro que forman o conxunto de pedrafitas cantadoras, faladoras, campaíñas en fin, forman un aliñamento. Si este feito de materializa ou se concreta, estaríamos diante dun caso prácticamente único en Galicia.

Por iso, co compromiso de Lois Vilar e posiblemente co de Manuel Rial, estou á espera de ir visitar este especial emprazamento e, a partir de aí, xerar outra nova entrada para relatar as imprevisibles sorpresas que nos deparará ese sacro territorio. Será en breve.

En Sigrás, un venres de abril de 2026
SAÚDE, SORTE E LIBROS!!!


BIBLIOGRAFÍA E ENLACES SUXESTIVOS

SOLLA, Calros: "As pedras que saben de nós (e II): Escolma de penedos selleiros que, en Cerdedo, arrollan outras tantas redomas de saber popular." Nº 21. (2025) En https://galiciaencantada.com/lenda.asp?cat=17&id=3227:

https://es.wikiloc.com/rutas-senderismo/circular-desde-bornalle-rio-rateira-muros-182064569

https://themurostimes.com/2015/02/27/pedra-das-cruces-do-campo-da-ermida/

Vicente Feijoo Ares: "Las motivaciones de los nombres de las piedras en Galicia. Cultos, ritos y leyendas." DOI: 10.2436/15.8040.01.116

Martín Almagro-Gorbea, Fernando Alonso Romero: "Peñas Sacras de Galicia". Fundación Monteagudo, Betanzos MMXXII.

https://es.wikiloc.com/rutas-senderismo/rio-rateira-abelleira-174647428/photo-108953309

https://patrimoniogalego.net/index.php/62958/2014/08/pedra-das-cruces-do-campo-da-ermida/

https://historiadegalicia.gal/2017/12/as-pedras-maxicas-pedregal-de-esteiro-pequeno-pindo-de-galicia/

https://patrimoniogalego.net/index.php/781/2011/05/pedra-das-pias/

facebook_1776271612107_7450223127750355273

https://turismoculleredo.gal/es/project/monte-xalo/